Urlop wypoczynkowy w świetle przepisów Kodeksu pracy
Według art. 152 k. p. pracownikowi
przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego.
Jest to przerwa w pracy przeznaczona na regeneracje sił psychofizycznych osoby
zatrudnionej na podstawie stosunku pracy
Poza sytuacjami określonymi w art.
171 k.p. niedopuszczalne jest wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop;
poza tym pracownik nie może skutecznie zrzec się prawa do urlopu (por. art. 152
§ 2 k.p.),
Warto pamiętać, że podzielenie
urlopu na części może nastąpić tylko na wniosek pracownika.
Wymiar urlopu wynosi 20 dni, jeśli
pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat oraz 26 dni, jeśli pracownik był
zatrudniony dłużej niż 26 dni.
Do okresu pracy, od którego zależy
wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na
przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy. Ponadto do stażu
pracy, od którego zależy wymiar urlopu wlicza się
przykładowo z tytułu ukończenia:
szkoły policealnej –6 lat, szkoły wyższej – 8 lat, natomiast szkoły
ogólnokształcącej – 4 lata. Jednakże do
stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego nie wlicza się: okresu
pracy na podstawie umowy zlecenie i innej umowy cywilnoprawnej, okresu
prowadzenia działalności gospodarczej, okresu urlopu bezpłatnego – art. 174 § 2
KP
Urlopu udziela się w dni, które są dla
pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w
wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w
danym dniu. Przy udzielaniu urlopu w wyżej wskazany sposób, jeden dzień urlopu
odpowiada 8 godzinom pracy
Wcześniej ustalone terminy urlopu
wypoczynkowego mogą być zmieniane z inicjatywy pracodawcy lub pracownika. Można
przesunąć termin urlopu na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami. Pozwala
na to art. 164 § 1 k. p. Ocena, czy
przyczyny podawane przez pracownika są ważne, należy do pracodawcy.
Jeżeli wystąpiły okoliczności
nieprzewidziane w chwili rozpoczęcia urlopu, które wymagają obecności
pracownika, pracodawca może odwołać pracownika z urlopu
Pracownik odwołany z urlopu ma
obowiązek stawić się w miejscu wskazanym przez pracodawcę, a pracodawca pokrywa
koszty poniesione przez pracownika pozostające w bezpośrednim związku z odwołaniem go z
urlopu np. koszty przejazdu czy pobytu w ośrodku wypoczynkowym. Oczywiście
odwołanie pracodawcy z urlopu powinno być dokonane z odpowiednim wyprzedzeniem,
tak aby pracownik miał możliwość wykonania polecenia pracodawcy w wyznaczonym
przez niego terminie.
Adwokat Wojciech Heluszka