Odpowiedzialność za zobowiązania (długi) w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardzo często słyszy się, że
warto założyć spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, gdyż jest to jedna z
bezpieczniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej. Rzeczywiście jest
to bezpieczna forma prowadzenia działalności, jednakże trzeba pamiętać, iż
osoby zarządzające spółką nie są całkowicie „bezkarne”. Na wstępie należy zaznaczyć,
iż czym innym jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako podmiot, czym
innym są jej wspólnicy a jeszcze czymś innym są członkowie jej zarządu, czyli
po prostu jej Prezesi lub Wiceprezesi. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
jest osobnym bytem prawnym, niezależnym od osób fizycznych wchodzących w jej
skład. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zatem sama być podmiotem
praw i obowiązków, zaciągać zobowiązania a także pozywać i być pozywaną.
Oczywiście każda spółka (nie tylko spółka z ograniczoną odpowiedzialnością)
musi mieć reprezentantów, którzy będą działać w jej imieniu. Niemniej jednak
nie traci ona wówczas swojej odrębności i niezależności.

W
zależności od rodzaju i zakresu reprezentacji w spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością możliwe będą różne konfiguracje osób odpowiedzialnych za jej
zobowiązania (długi). Najklarowniejszym przykładem może być odpowiedzialność
Prezesa Zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wówczas gdy nie ma
innych członków zarządu (zarząd spółki jest wówczas jednoosobowy). W takiej
sytuacji, przy spełnieniu przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej
przeciwko spółce (o której mowa poniżej), może dojść do sytuacji w której to za
zobowiązania spółki będzie odpowiadał Prezes Zarządu. Taka sytuacja została
unormowana przez ustawodawcę w art. 299 § 1 kodeksu spółek handlowych, zgodnie
z którym: „Jeżeli egzekucja przeciwko spółce
okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej
zobowiązania”.

Zanim
przejdziemy do charakterystyki przesłanki bezskuteczności egzekucji, należy
pamiętać, iż taka odpowiedzialność jest subsydiarna. Subsydiarna, czyli jaka?
Subsydiarna czyli taka, która aktualizuje się dopiero z chwilą, kiedy
prowadzona będzie przeciwko spółce (jako odrębnemu podmiotowi) egzekucja, a
nadto okaże się ona bezskuteczna (brak będzie majątku spółki z którego
wierzyciel mógłby się zaspokoić). Jest to podstawowy warunek zaistnienia
odpowiedzialności osoby fizycznej (np. Prezesa Zarządu) za zobowiązania innego
niezależnego podmiotu tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Pod
pojęciem bezskutecznej egzekucji kryje się szeroko rozumiane pojęcie. Nie można
wobec tego  przyjąć, że egzekucji jest
bezskuteczna (nawet pomimo wydania przez Komornika prowadzącego postępowanie
egzekucyjne postanowienia o bezskuteczności egzekucji), wówczas gdy wierzyciel
wnosił o prowadzenie egzekucji jedynie z rzeczy ruchomych będących własnością
spółki, podczas gdy spółka posiadała środki pieniężne na rachunkach bankowych
czy też była właścicielem nieruchomości.

Wobec tego warto zatem już na etapie prowadzenia egzekucji przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, zabezpieczyć się przed ewentualnymi twierdzeniami i zarzutami strony przeciwnej poprzez skierowanie egzekucji do wszystkich składników majątkowych. Przez bezskuteczność należy bowiem rozumieć niemożność zaspokojenia się przez Wierzyciela w odniesieniu do całego majątku posiadanego przez spółkę.

Radca Prawny Marzena Dyduch